25.05.2021

Technologie – zachowania – emocje

Emocje dziecka związane z korzystaniem ze współczesnych osiągnięć technologii często odbierane są przez rodziców, nauczycieli, dziadków i innych opiekunów z dużym niepokojem. Czemu dziecko tak mocno przeżywa przegraną w grze komputerowej? Czemu rzuca nagle telefonem? Skąd to zniecierpliwienie, gdy koleżanka nie odpisuje, skąd ta nieadekwatna euforia na widok jednego komentarza? 

Na początku sprawdźmy, które z poniższych sytuacji wydają się znajome:

  • Z pokoju Twojego dziecka dobiega hałas. Okazuje się po chwili, że z powodu niepowodzenia w grze Twoja pociecha głośno krzyczy i się denerwuje. 
  • Wołasz dziecko na obiad już trzeci raz. W odpowiedzi po raz kolejny słyszysz poirytowane “już idę, kończę!”. 
  • Twoja pociecha dostała nowy telefon i spędza z nim każdą minutę. Wieczorem nie może zasnąć, bo co chwilę sprawdza powiadomienia.
  • Twój syn założył sobie właśnie konto na profilu społecznościowym i bardzo przeżywa każdy komentarz lub jego brak. Nastroje wahają się od entuzjazmu po stan bliski rozpaczy. 
  • Twoja córka nudzi się i narzeka, kiedy robicie coś offline, wszystko zdaje się jej mało atrakcyjne przez mniejszą liczbę bodźców. 

Telefony, komputery, tablety. Bycie online okazuje się bardzo emocjonujące!  Czy kontakt z technologiami nie sprawia, że tych emocji jest aż nadmiar? Jak rozmawiać z dzieckiem o tym, co przeżywa w świecie online, w świecie gier, social mediów, ogromu informacji dostępnych w internecie? 

Emocje

Niewłaściwe emocje? Nie! Nie można stwierdzić, że emocje są niewłaściwe. Emocje same w sobie są takie, jakie są! Być może z perspektywy człowieka o innych doświadczeniach i innym temperamencie wydają się one nieadekwatne do sytuacji, nie są jednak ani złe, ani dobre. Natomiast sposób ich regulacji, a zatem to, jak człowiek radzi sobie z tym, co przeżywa, jest kluczowy dla samorozwoju, samopoczucia oraz relacji z otoczeniem. Być może Twoje dziecko jeszcze nie umie przeżywanych emocji nazwać. Ba, nawet Ty możesz polegać tylko na obserwacji zachowania, które odczytujesz jako przejaw konkretnych emocji. Jest to dla Ciebie – dorosłej osoby – ważna informacja o samopoczuciu Twojej córki lub Twojego syna. Pamiętaj też, że w niektórych przypadkach warto zwrócić się do specjalisty, aby skonsultować niepokojące zachowania Twojego dziecka. 

Co ukrywa się za zniecierpliwieniem? 

Zachowanie Twojego dziecka jest zatem informacją, której możesz wyjść naprzeciw i pomóc ją dziecku przepracować. Ty też dzięki temu dużo się nauczysz – o sobie i swoich bliskich. Rozmowa o przeżyciach wewnętrznych to droga, która pozwala lepiej zrozumieć własne przeżycia i reakcje na nie. A zauważenie i akceptacja emocji daje poczucie bezpieczeństwa, buduje zaufanie. Jednocześnie może pomóc przekierować trudne zachowanie (uderzenie szafki, rezygnacja z posiłku lub odpoczynku, zaniedbanie innych obowiązków) na bardziej konstruktywne formy radzenia sobie z nawet tymi trudnymi przeżyciami. Nie znaczy to jednak, że niepotrzebnymi lub gorszymi. 

Dobra rozmowa

Znasz asertywne komunikaty? Pierwszą obawą, którą zgłaszają zwykle uczestnicy zajęć dotyczących asertywności jest poczucie, że taki komunikat jest “nienaturalny”, a nawet “wymuszony”. I często, zwłaszcza na początku, tak jest. To jednak w żaden sposób nie powoduje, że przestaje być fantastycznym sposobem komunikacji w trudnych sytuacjach, gdy emocje – Twoje lub dziecka – biorą górę. Jeśli wciąż nie czujesz przekonania, przypomnij sobie swoją pierwszą służbową rozmowę telefoniczną. lub pierwszą poprowadzoną prezentację. Ba! Nie trzeba ograniczać się do komunikacji – jazda na rowerze lub prowadzenie samochodu też na początku jest zestawem czynności, o których musisz pamiętać, odtwarzać we właściwej kolejności, a po jakimś czasie… wykonujesz je automatycznie i spontanicznie. Tak samo będzie również tutaj. Tym bardziej, że w asertywnej komunikacji tkwi samo dobro. To sposób rozmawiania oparty na wzajemnym szacunku – rozmówcy słuchają siebie uważnie, ale też wsłuchują się w samych siebie, dążąc do takiego porozumienia, w którym każdy poczuje się bezpiecznie.

Dobry czas

Dlatego zanim porozmawiasz z dzieckiem o emocjach nagromadzonych wokół konkretnych cyfrowych okoliczności, koniecznie stwórz warunki do takiej rozmowy. Wydarzyło się coś trudnego (dla Ciebie lub Twojego dziecka)? Opisz mu najpierw daną sytuację i swoje obserwacje. Powiedz, czemu zależy Ci na rozmowie. Jeśli któreś z Was jest wciąż poirytowane lub bardzo rozzłoszczone, dajcie sobie chwilę. Lepiej ochłonąć i wrócić do tematu za 20 minut. Pozwól dziecku zastanowić się, wypowiedzieć. Staraj się nie zarzucić go poradami i zasadami. Ważne, by była to rozmowa, a nie wykład, który uniemożliwia wzajemne zrozumienie i prawdziwe usłyszenie drugiej osoby. 

Czemu rozmawiamy? 

Nie chcesz, by dana sytuacja się powtórzyła. Była trudna, nieprzyjemna, bolesna. Dla Ciebie, dla dziecka. To jest moment, w którym warto uświadomić sobie, że głównym celem rozmowy są właśnie emocje. Ich omówienie, przemyślenie, uczenie się refleksji nad sobą samym to niełatwa i często długa droga. Być może dzisiaj łatwiej byłoby Ci powiedzieć “jak się będziesz tak zachowywać, to…”. Tego rodzaju komunikat pewnie stanie się chwilowym rozwiązaniem, jednak odsunie od sedna trudności. Dopiero rozumienie emocji i uważność na nie okaże się drogą, dzięki której Twój syn lub Twoja córka, będzie lepiej radzić sobie w różnych sytuacjach, również tych nieprzyjemnych i stresujących. 

Przepis na rozmowę?

Niestety go nie ma. Są jednak wskazówki, przemyślenia i nabywane doświadczenia. A przede wszystkim uważność na potrzeby drugiego człowieka. Dlatego szczególnie polecamy nagranie webinaru poprowadzonego przez Martę Florkiewicz-Borkowską, która dzieli się wiedzą, spostrzeżeniami, dobrymi praktykami i z ogromną wrażliwością rozwija temat emocji, empatycznej komunikacji wokół technologii oraz współczesnej rzeczywistości łączącej rzeczywistości offline i online. 

Webinar możesz obejrzeć tutaj: https://fb.watch/5uiuJwgvfZ/

Uwaga! Artykuł ma charakter wyłącznie poradnikowy oraz nie stanowi porady psychologicznej. W przypadku zaobserwowania niepożądanych i niepokojących zachowań koniecznie skontaktuj się ze specjalistą, aby uzyskać odpowiednią pomoc.

 

Wakacje w podróży, czyli samochodowe gry i zabawy

Propozycje do wykorzystania nie tylko w wakacje.

ZOBACZ WIĘCEJ

Koniec roku szkolnego, czas wakacji!

Koniec roku szkolnego, czyli 7 dobrych rzeczy, które pakujemy do wakacyjnej walizki

ZOBACZ WIĘCEJ

Wakacje w domu

Jakie macie plany na wakacje? Nie martwcie się, jeśli niczego nie zaplanowaliśmy.

ZOBACZ WIĘCEJ
POWRÓT DO AKTUALNOŚCI